Historia miasta Tychy

Tychy powstały jako niewielka osada rolnicza w pobliżu średniowiecznego szlaku handlowego łączącego Oświęcim z Mikołowem.
Pierwsza wzmianka o Tychach pochodzi z 1467r. została wymieniona w protokolarzu pszczyńskim. Zanotowano w nim po łacinie "in Tichi". Na dawnych pieczęciach Tychy znaczyły się herbem przedstawiającym róg myśliwski.

Osada położona w samym środku Puszczy Pszczyńskiej, stanowiła dogodne miejsce do zarządzania lasami i organizowania polowań. Od 1548r. Ziemią Pszczyńską władali potomkowie starośląskiej szlachty - Promnicowie.
Za rządów Stanisława Promnica (dworzanina Zygmunta Augusta) zapoczątkowany został rozwój gospodarczy Ziemi Pszczyńskiej. Od XVII wieku Tychy były jedną z najzamożniejszych wsi na terenie powiatu pszczyńskiego. Od 1629 roku funkcjonował tu browar książęcy, uprawiano chmiel i jęczmień w licznych stawach hodowano ryby, rozwijało się rzemiosło i przemysł (1640 r. - powstanie huty tzw. kuźni jaroszewickiej).
We wzniesionym przez Promniców w połowie XVII wieku pałacu utworzono samodzielny urząd leśny, któremu podlegało 5 nadleśnictw i kilkadziesiąt leśniczówek.

W 1870 roku została wybudowana pierwsza linia kolejowa łącząca Tychy z Katowicami i Szopienicami przez Murcki oraz z Dziedzicami. W 1887 roku powstała Fabryka Celulozy, a następnie w 1898 roku został otwarty drugi tyski browar (Browar Obywatelski).
W 1922 roku na mocy traktatu wersalskiego Ziemia Pszczyńska wróciła do Polski. Tychy zaczęły rozwijać się i nabierać cech osady miejskiej. W okresie międzywojennym liczba ludności Tychów wzrosła do 11 tysięcy. Gmina rozwijała swą infrastrukturę, powstał wówczas m.in. szpital (w latach 1928-30 gruntownie przebudowany), sierociniec, szkoły, poczta, liczne sklepy, gospody i restauracje oraz urządzenia sportowe z basenem i kręgielnią. Konsekwencją tego rozwoju było uzyskanie l stycznia 1934 r. praw gminy miejskiej.
Działania wojenne w 1939 r. nie spowodowały zniszczeń na terenie Tychów, gdyż główne walki w tym regionie prowadzone były na odcinku Mikołów - Wyry.
Włączenie Górnego Śląska do Rzeszy Niemieckiej doprowadziło do reorganizacji administracji. Tychy jako miasto włączone zostały do powiatu pszczyńskiego i w ramach Rejencji Katowickiej weszły w skład Prowincji Śląskiej, a po jej podziale w 1940 roku Prowincji Górnośląskiej. Tychy zostały wyzwolone 28 stycznia 1945 roku. Zacięte walki, które miały miejsce w nocy z 27 na 28 stycznia prowadzone były w bezpośrednim sąsiedztwie miasta oraz na jego obszarze. Na terenie miasta zostało zniszczonych 26 zabudowań oraz wieża wodociągowa.
Działania Gminy i jej mieszkańców w latach 1945 - 1950 koncentrowały się głównie na usuwaniu skutków wojny oraz na odbudowie gospodarczej. Ziemia tyska była zawsze silnym ośrodkiem polskości, a ludność zamieszkała tutaj wielokrotnie manifestowała swój gorący patriotyzm i umiłowanie Macierzy, zdecydowanie przeciwstawiając się germańskiej przemocy poprzez m.in. kultywowanie polskich tradycji, aktywny udział w powstaniach śląskich oraz walce zbrojnej w okresie II wojny światowej.

Przyjęta przez Prezydium Rządu w dniu 4 października 1950 roku uchwała w sprawie rozbudowy miasta Tychy, zainicjowała funkcjonalno - przestrzenny rozwój ówczesnego 13 - tysięcznego miasteczka do nowoczesnego organizmu miejskiego, jakim są Tychy obecnie. Pierwsze osiedle powstało według projektu Tadeusza Teodorowicza-Todorowskiego, a następne były dziełem Kazimierza Wejcherta i Hanny Adamczewskiej - Wejchert.
Rozpoczęta w latach pięćdziesiątych rozbudowa, stanowiła realizację planu budowy zaplecza mieszkaniowego dla Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Tychy miały stać się pierwszym i największym miastem w systemie satelitów aglomeracji górnośląskiej, odciążając nasycony uciążliwym przemysłem GOP. W roku 1973 do Tychów zostały przyłączone Cielmice, Urbanowice, Jaroszowice i część Bierunia Starego. W następnych latach miasto zostało powiększone o pozostałą część Bierunia oraz Lędziny, Imielin, Chełm Śląski, Wyry i Gostyń. W 1977 roku dołączono Bojszowy, Jedlinę, Świerszczyniec, Międzyrzecze oraz część Kobióra a odjęto Imielin, Chełm Śląski i część Kopciowic. Powierzchnia Tychów wynosiła wtedy 271 km2. Następnie w 1991r, powierzchnia ta została drastycznie zmniejszona do 82 km2.

Miasto rozwijało się bardzo dynamicznie stając się miejscem lokalizacji szeregu ważnych inwestycji również przemysłowych, dzięki czemu zostało czymś więcej niż bazą noclegową: zyskało status samodzielnego ośrodka miejskiego.
Od 20 września 2007r Tychy są częścią Górnośląskiego Związku Metropolitalnego (oraz jednym z miast założycielskich). Tychy zajmują 26. pozycję pod względem liczby ludności w Polsce i 47 pod względem powierzchni. Na dzień 1 stycznia 2007r w Tychach mieszka 130 492 osoby w tym 67 171 kobiet i 63 321 mężczyzn.

Źródło:
L. Musioł: Tychy. Monografia historyczna. Tychy 1939-1993
M. Lipok – Bierwiaczonek, R. Kaczmarek. Tychy Obrazy z przeszłości